The Dark Knight Returns

The Dark Knight Returns, 1986'da yayımlandığında süper kahraman çizgi romanını sonsuza kadar değiştirdi. Frank Miller'ın 55 yaşında, romatizmalı, alkolik ve emekli bir Batman portresi — Bruce Wayne'in 10 yıllık emekliliğinden suçun yeniden yükselişi karşısında dönüşü — karakteri çocuk macerasından çıkarıp modern bir trajik kahramana dönüştürdü. Watchmen ile aynı yıl çıkmasıyla birlikte 1986, çizgi romanın "yetişkinleştiği" yıl olarak tarihe geçti ve bu iki eser birlikte "British Invasion" olarak bilinen yeni dalgayı başlattı.

Miller'ın çizimi ham, kaslı ve bilinçli olarak çirkin: Batman dev bir tankı andıran kaslı bir figür, Gotham yıkıntı halinde, karakterler abartılı ve grotesk. Klaus Janson'ın mürekkebiyle birlikte sert konturları, Lynn Varley in pastel renk paleti dengeliyor — bu kontrast distopik atmosfere şiirsel bir hava katıyor. Sayfa düzeni ise devrim niteliğinde: Miller 16 panellik ızgaralar ve TV haber programları formundaki sayfalar kullanarak bilgi yoğunluğunu maksimuma çıkarıyor. TV haberleri, Gotham'ın paralel anlatıcısı işlevi görerek toplum-kahraman ilişkisinin yorumunu sürekli güncel tutuyor.

Dördüncü sayıdaki Batman-Süpermen düellosu, çizgi roman tarihinin en ikonik sahnelerinden biridir. Miller, Süpermen'i devletin emrindeki kurumsal bir araç, Batman'i ise asi bir bireyci olarak konumlandırıyor — bu çatışma 80ler Reagan dönemi politik atmosferinin doğrudan bir yansımasıdır. Bazı pasajlar zaman içinde tarihli hissettirebilir ama Joker bölümü ("Carnival of Crime") ve Batman'in komiser Gordona bıraktığı miras gibi sahneler kalıcı edebi güçlerini koruyor. Modern Batman yorumlarının (Burton, Nolan ve Snyder filmleri dahil) tümü doğrudan bu eserden besleniyor. Süper kahraman türüne ciddi bir gözle bakmak isteyen herkes için zorunlu okuma.